Femto-LASIK en PRK zijn de twee meest uitgevoerde lasertechnieken voor bijziendheid, verziendheid en astigmatisme. Voorbij enkele maanden leveren ze dezelfde visuele kwaliteit, maar ze verschillen in hersteltijd en in de hoornvliezen waarvoor ze geschikt zijn.
Femto-LASIK tilt een fijne hoornvliesflap op om de laser toe te passen op de onderliggende laag, wat een visueel herstel in enkele uren en een onmiddellijk postoperatief comfort toelaat. PRK verwijdert delicaat de oppervlakkige laag van het hoornvlies opdat de laser rechtstreeks aan de oppervlakte werkt: het herstel is meer geleidelijk, maar deze techniek blijft de referentie voor bepaalde hoornvliesprofielen of levensstijlen.
De juiste keuze hangt af van de dikte van uw hoornvlies, uw beroepsactiviteit, uw sportbeoefening en enkele andere criteria die we samen evalueren tijdens het preoperatief vooronderzoek.
Het essentiële over PRK en Femto-LASIK
Essentieel verschil : PRK zonder cornea-flap (oppervlaktebewerking), Femto-LASIK met ultrafijne flap.
Femto-LASIK verkozen bij : normale cornea, snel herstel nodig, professioneel leven niet verenigbaar met een week ongemak.
Identieke prijs : 1700-2250 € per oog voor beide technieken.
De ingreep
Wat de twee technieken onderscheidt
De laser die het zicht corrigeert is in beide gevallen exact dezelfde: een excimerlaser, die het hoornvlies met micrometrische precisie hermodelleert om zijn optische sterkte te wijzigen. Het verschil zit niet in de correctie zelf, maar in de manier waarop het te behandelen weefsel wordt bereikt.
Femto-LASIK
Met hoornvliesflap
Een eerste laser, de femtosecondelaser genoemd, snijdt een ultrafijne flap in het hoornvlies. Deze flap wordt delicaat opgetild om de excimerlaser het onderliggende weefsel te laten hermodelleren. De flap wordt vervolgens precies op zijn plaats teruggeplaatst: hij hecht natuurlijk in enkele seconden, zonder enige hechting.
Femto-LASIK. De femtoseconde laser maakt een flap los in de dikte van het hoornvlies en laat er een scharnier aan, zoals een bladzijde die men optilt zonder ze uit te scheuren.
PRK. Het epitheel, de meest oppervlakkige laag, wordt over enkele millimeters verwijderd. De dikte van het hoornvlies blijft intact: de laser werkt op de buitenste laag.
PRK
Aan de oppervlakte, zonder flap
Het epitheel, de oppervlakkige laag van het hoornvlies, fijn als sigarettenpapier, wordt mechanisch of chemisch verwijderd. De excimerlaser hermodelleert dan rechtstreeks het zo blootgelegde oppervlak. Een therapeutische contactlens wordt vervolgens geplaatst om het oog te beschermen terwijl het epitheel zich natuurlijk herstelt, in vier tot vijf dagen.
Het herstel
Op dit punt verschillen de twee technieken het meest duidelijk. Femto-LASIK laat toe vanaf de dag erna een functioneel zicht te bekomen. PRK vraagt wat geduld gedurende de eerste week.
Femto-LASIK
Snel en comfortabel
Dag 1: functioneel zicht, hervatten van het werk vaak mogelijk.
Eerste week: lichte visuele schommelingen, verzacht door bevochtigende oogdruppels.
1 tot 3 maanden: zicht definitief gestabiliseerd.[1]
PRK
Meer geleidelijk
De eerste 48 uur: tranen, lichtgevoeligheid, gevoel van vreemd voorwerp in het oog. Ongemakkelijk, maar niet pijnlijk in de strikte zin.
Dag 7: verwijdering van de therapeutische lens, epitheel volledig hersteld.
1 tot 3 maanden: zicht gestabiliseerd. Tot zes maanden voor de grootste correcties.
De visuele kwaliteit op lange termijn
Vergelijkende studies met een opvolging van meer dan vijf jaar tonen dezelfde nauwkeurigheid en dezelfde stabiliteit voor PRK en Femto-LASIK. Voor correct geselecteerde patiënten bereikt meer dan 95 % een zicht van 10/10 of equivalent, ongeacht de gekozen techniek. Het verschil ligt in het herstelverloop.
Halo's en verblindingen 's nachts kunnen verschijnen in de onmiddellijke postoperatieve fase, bij beide technieken. Ze nemen geleidelijk af en zijn, na drie maanden, residuair of volledig afwezig bij de grote meerderheid van patiënten.
Het mechanisch risico op lange termijn
De flap die in Femto-LASIK wordt gemaakt, zelfs perfect geheeld, blijft theoretisch verplaatsbaar in geval van direct en hevig oculair trauma. Dit blijft uitzonderlijk, maar de mogelijkheid bestaat, ook meerdere jaren na de ingreep. PRK, dat geen flap maakt, behoudt de volledige mechanische integriteit van het hoornvlies.[2]
Voor beoefenaars van vechtsporten, boksen, rugby of intensieve watersporten wordt PRK dus systematisch aanbevolen. Voor de grote meerderheid van andere profielen is dit risico zo klein dat het bij de beslissing niet werkelijk meetelt.
Droge ogen
Het maken van de flap bij Femto-LASIK doorsnijdt een deel van de oppervlakkige hoornvlieszenuwen, wat een bestaande droogheid tijdelijk kan verergeren. De innervatie herstelt zich geleidelijk, maar de termijn is langer dan met PRK, dat meer van de oppervlakkige zenuwvezels behoudt.[3]
In geval van matige droge ogen vastgesteld tijdens het vooronderzoek, krijgt PRK vaak de voorkeur. Bij ernstige droogheid daarentegen is geen van beide meteen geïndiceerd: dan moet eerst de droogheid behandeld worden, en daarna herevalueerd.
De hoornvliesdikte
Femto-LASIK verbruikt ongeveer 100 micron voor het maken van de flap, waaraan de dikte voor de correctie wordt toegevoegd. PRK verbruikt enkel de dikte strikt nodig voor de correctie. Voor dunne hoornvliezen of grote correcties kan PRK dus de enige werkelijk veilige laseroptie zijn. Indien dat niet het geval is, moet men kiezen voor een alternatieve oplossing zoals ICL-implantaten.
De keuze in de praktijk
Femto-LASIK als: hoornvlies met normale dikte, geen contactsport, geen uitgesproken droogheid, behoefte aan snel herstel (beroepsleven dat zich slecht laat verzoenen met een week ongemak).
PRK als: dun of onregelmatig hoornvlies, contactsport, matige droge ogen, gereglementeerd beroep dat PRK oplegt, of bijbehandeling na een eerdere laseringreep.
Geen van beide als: keratoconus, zelfs in subtiele vorm; correctie te groot voor de beschikbare dikte; onbehandelde ernstige droogheid. In deze gevallen bieden ICL-implantaten vaak een geschikt alternatief.
Geen van beide technieken is op zichzelf superieur. Beide behoren tot de best gedocumenteerde en meest gerijpte van de hele refractieve chirurgie. Het is het profiel van de patiënt dat het juiste antwoord aanwijst.
Het is het vooronderzoek dat beslistTopografie, pachymetrie, traanfilm, antecedenten, levensstijl: het zijn deze metingen en deze context die de geschikte techniek aanwijzen. Geen enkele keuze gebeurt zonder volledig vooronderzoek.
Bronnen
Solomon KD, et al. LASIK World Literature Review: quality of life and patient satisfaction. Ophthalmology. 2009;116(4):691-701.
Iskander NG, Peters NT, Anderson Penno E, Gimbel HV. Late traumatic flap dislocation after laser in situ keratomileusis. J Cataract Refract Surg. 2001;27(7):1111-1114. doi:10.1016/s0886-3350(01)00752-0.
Erie JC, McLaren JW, Hodge DO, Bourne WM. Recovery of corneal subbasal nerve density after PRK and LASIK. Am J Ophthalmol. 2005;140(6):1059-1064. doi:10.1016/j.ajo.2005.07.027.
Veelgestelde vragen
Wat patiënten vaak vragen
PRK of Femto-LASIK: wat is de beste techniek?
Geen van beide is op zichzelf beter. Op vijf jaar zijn de visuele resultaten gelijkwaardig. De keuze hangt af van het profiel: hoornvliesdikte, beoefende sport, droge ogen, beroep. Het preoperatief vooronderzoek bepaalt de geschikte techniek.
Wat is het belangrijkste verschil tussen PRK en Femto-LASIK?
Femto-LASIK creëert een hoornvliesflap om toegang te krijgen tot het te behandelen weefsel. PRK verwijdert de oppervlakkige laag (epitheel) en werkt rechtstreeks aan de oppervlakte. Het herstel is sneller bij Femto-LASIK, maar PRK behoudt meer de mechanische integriteit van het hoornvlies.
Is PRK pijnlijker dan Femto-LASIK?
PRK veroorzaakt een uitgesproken ongemak gedurende 48 uur (tranen, lichtschuwheid, gevoel van vreemd voorwerp), geen pijn in de strikte zin. Femto-LASIK is bijna pijnloos postoperatief. Dit verschil is tijdelijk: na één maand is het comfort gelijkwaardig.
Waarom wordt PRK aanbevolen voor contactsporten?
De flap die in Femto-LASIK wordt gemaakt blijft theoretisch verplaatsbaar door een direct oculair trauma, zelfs jaren na de operatie. PRK creëert geen flap: het hoornvlies behoudt zijn volledige mechanische integriteit, wat het de aanbevolen techniek maakt voor vechtsporten, boksen, rugby of intensieve watersporten.
Afgestudeerd aan de ULB, opgeleid in het CHU de Liège en het CHIREC. Europees diploma oogheelkunde (FEBO). Refractieve en cataractchirurgie vormen het grootste deel van mijn operatieve activiteit, met ingrepen elke week in CHIREC Delta. Dubbele specialisatie: cornealaserchirurgie (Femto-LASIK, PRK) en intraoculaire chirurgie (ICL, PRELEX, cataract). Consultaties in het Frans, Nederlands, Engels, Turks, Koerdisch, Perzisch en Italiaans.
