Definitie : oppervlakte-lasertechniek: de behandeling gebeurt rechtstreeks op de buitenste laag van het hoornvlies. Fotorefractieve keratectomie.
Tarief in Brussel : 1700 tot 2250 € per oog.
Herstel : 7 tot 14 dagen voor functioneel zicht, 1 tot 3 maanden voor volledige stabilisatie.
Belangrijkste indicaties : dunne cornea, contact- en vechtsporten, gereglementeerde beroepen (militairen, brandweer, luchtvarenden), matige droge ogen, retouche na laser.
Contra-indicaties : keratoconus, behoefte aan onmiddellijk visueel herstel.
Langetermijnresultaten : gelijkwaardig aan Femto-LASIK na 5 jaar volgens vergelijkende studies.
De techniek
Hoe werkt PRK?
Bij Femto-LASIK maakt men een flap in het hoornvlies, tilt ze op, behandelt eronder, en plaatst ze terug. PRK werkt rechtstreeks aan de oppervlakte. Het hoornvliesepitheel, de buitenste oppervlakkige laag, zo dun als sigarettenpapier, wordt mechanisch of chemisch verwijderd om het onderliggende stroma bloot te leggen. De excimerlaser hermodelleert rechtstreeks het oppervlak.
Het epitheel groeit op natuurlijke wijze terug in vier tot vijf dagen. Tijdens deze periode beschermt een therapeutische contactlens het hoornvlies en vermindert ze het ongemak. Ze wordt op consultatie verwijderd zeven dagen na de ingreep, eens het epitheel hersteld is.
Het oppervlak. Het epitheel, de meest oppervlakkige laag, wordt over enkele millimeters verwijderd. De dikte van het hoornvlies blijft intact: de laser werkt op de buitenste laag.
De herprofilering. De excimer laser werkt rechtstreeks op het oppervlak. Het epitheel groeit terug in drie tot vijf dagen, een periode waarin het zicht troebel blijft.
De duur van de laserablatie is identiek aan Femto-LASIK: van enkele seconden tot een minuut afhankelijk van de correctie. Het is de cicatrisatie die verschilt. De ingreep duurt ongeveer tien tot vijftien minuten per oog, onder plaatselijke verdoving via druppels.
Het herstel stap voor stap
De eerste 48 uur. Tranen, lichtschuwheid, gevoel van vreemd voorwerp, wazig zicht. Het is niet pijnlijk in de strikte zin, maar wel ongemakkelijk. De voorgeschreven oogdruppels verminderen deze symptomen aanzienlijk. De grote meerderheid van patiënten beschrijft het als draaglijk, vooral als ze weten wat ze kunnen verwachten.
Dag 7. Verwijdering van de therapeutische lens. Het epitheel is hersteld. Het ongemak neemt snel af. Het zicht begint te verbeteren maar is nog niet stabiel.
De eerste weken. Het zicht schommelt. Het kan op sommige dagen goed zijn, op andere minder scherp. Dat is normaal: het hoornvlies geneest en stabiliseert. Probeer de neiging om voortdurend uw zicht te testen, te weerstaan.
Eén tot drie maanden. Het zicht stabiliseert geleidelijk. Voor bepaalde grote correcties kan de stabilisatie tot zes maanden duren.[1]
De resultaten op lange termijn
Na vijf jaar tonen vergelijkende studies geen significant verschil tussen PRK en Femto-LASIK op het vlak van nauwkeurigheid en stabiliteit. Het verschil ligt in het herstelverloop.
Voor bijziendheid tot 6 D en verziendheid tot +3/+4 D is de nauwkeurigheid uitstekend. Daarboven blijven de resultaten goed maar neemt de variabiliteit lichtjes toe. Late regressies bestaan maar zijn zeldzaam en meestal minimaal.
Een vaak vergeten punt: mitomycine C
Voor grote correcties vermindert de toepassing van mitomycine C na de laserablatie het risico op haze van het hoornvlies aanzienlijk, een lichte oppervlakkige troebeling die soms na PRK wordt waargenomen. Deze bijkomende stap is standaard geworden in ervaren centra.[2]
Voor wie is PRK de beste optie?
Dunne of onregelmatige hoornvliezen. Femto-LASIK vereist het maken van een flap van ongeveer 100 micron, en daarna het wegnemen van weefsel voor de correctie. Als het hoornvlies dun is, kan deze dubbele ablatie de resterende dikte onder de veiligheidsdrempel brengen. PRK, dat uitsluitend aan de oppervlakte werkt, behoudt meer weefsel.
Contactsporten. De flap van Femto-LASIK, zelfs perfect geheeld, blijft theoretisch verplaatsbaar door een direct en hevig trauma. Voor beoefenaars van vechtsporten, gevechtssporten of rugby elimineert PRK dit risico.[3]
Gereglementeerde beroepen. Sommige beroepskorpsen leggen beperkingen op aan het type aanvaarde refractieve chirurgie. PRK is in deze contexten vaak de aanbevolen of vereiste techniek.
Matige droge ogen. Het maken van de flap bij Femto-LASIK doorsnijdt de oppervlakkige hoornvlieszenuwen, wat een bestaande droogheid tijdelijk kan verergeren. PRK behoudt meer van de hoornvliesinnervatie.[4]
Bijbehandeling na laser. Om een resultaat te verbeteren of een regressie te behandelen, is PRK vaak de meest geschikte techniek.
PRK vraagt geduldHet herstel duurt langer dan bij Femto-LASIK. Dat is het enige echte nadeel. Patiënten die het aanvaarden, bekomen een uitstekend en duurzaam resultaat, met een mechanisch steviger hoornvlies.
Bronnen
Alió JL, Muftuoglu O, Ortiz D, Artola A, Pérez-Santonja JJ. Ten-year follow-up of photorefractive keratectomy for myopia of less than -6 diopters. Am J Ophthalmol. 2008;145(1):29-36. doi:10.1016/j.ajo.2007.09.007.
Majmudar PA, Schallhorn SC, Cason JB, et al. Mitomycin-C in corneal surface excimer laser ablation techniques: a report by the American Academy of Ophthalmology. Ophthalmology. 2015;122(6):1085-1095. doi:10.1016/j.ophtha.2015.01.019.
Iskander NG, Peters NT, Anderson Penno E, Gimbel HV. Late traumatic flap dislocation after laser in situ keratomileusis. J Cataract Refract Surg. 2001;27(7):1111-1114. doi:10.1016/s0886-3350(01)00752-0.
Erie JC, McLaren JW, Hodge DO, Bourne WM. Recovery of corneal subbasal nerve density after PRK and LASIK. Am J Ophthalmol. 2005;140(6):1059-1064. doi:10.1016/j.ajo.2005.07.027.
PRK en contactsporten: het doorslaggevende voordeel
PRK is de referentietechniek voor patiënten die contactsporten beoefenen: boksen, vechtsporten, rugby, intensief zwemmen. In tegenstelling tot Femto-LASIK creëert PRK geen hoornvliesflap. Het hoornvlies blijft mechanisch intact na de cicatrisatie, zonder resterende zone van kwetsbaarheid die door een schok zou kunnen verplaatst worden.
Het is ook de voorkeurstechniek voor hoornvliezen waarvan de dikte onvoldoende is voor Femto-LASIK, en voor patiënten met bestaande matige droge ogen. Het visuele herstel is meer geleidelijk dan met Femto-LASIK (één tot twee weken voor functioneel zicht, één tot drie maanden voor volledige stabilisatie), maar het eindresultaat is vergelijkbaar.
Veelgestelde vragen
Wat patiënten vaak vragen
Is PRK veiliger dan Femto-LASIK?
Op zichzelf niet veiliger, maar beter geschikt voor bepaalde profielen. Ze wordt aanbevolen voor dunne hoornvliezen, contactsporten en bestaande droogheid.
Waarom duurt het herstel langer met PRK?
Het hoornvliesepitheel moet zich natuurlijk herstellen. Dit proces duurt vier tot vijf dagen, waarin het zicht wazig is. De stabilisatie duurt één tot drie maanden.
Laat PRK littekens achter op het hoornvlies?
Soms kan een lichte opacificatie genaamd haze verschijnen. De toepassing van mitomycine C op het einde van de ingreep vermindert dit risico aanzienlijk.
Is PRK pijnlijker dan Femto-LASIK? De eerste 48 tot 72 uur na een PRK zijn ongemakkelijker dan na een Femto-LASIK: gevoel van vreemd voorwerp, tranen, lichtgevoeligheid. Pijnstillers en oogdruppels worden systematisch voorgeschreven om deze fase te beheren. Daarna is het herstel vergelijkbaar.
Kan men beide ogen op dezelfde dag opereren? Ja, PRK wordt meestal op beide ogen tijdens dezelfde sessie uitgevoerd. Een comfortlens (bandagelens) wordt na de ingreep geplaatst en verwijderd tijdens de controle op dag vijf.
Auteur van deze pagina
Dr Serdal Sanak
Oogchirurg · Refractieve en cataractchirurgie
CHIREC Hôpital Delta, Brussel
Afgestudeerd aan de ULB, opgeleid in het CHU de Liège en het CHIREC. Europees diploma oogheelkunde (FEBO). Refractieve en cataractchirurgie vormen het grootste deel van mijn operatieve activiteit, met ingrepen elke week in CHIREC Delta. Dubbele specialisatie: cornealaserchirurgie (Femto-LASIK, PRK) en intraoculaire chirurgie (ICL, PRELEX, cataract). Consultaties in het Frans, Nederlands, Engels, Turks, Koerdisch, Perzisch en Italiaans.
